5 yaş Maarif Modeli etkinlikleri, 60–72 ay çocukların gelişim özelliklerine ve öğrenme çıktılarına uygun olarak hazırlanmıştır. Türkçe, matematik, fen, sosyal alanlar, sanat ve müzik etkinlikleriyle öğretmenlere sınıf içinde uygulanabilecek örnek çalışmalar sunulmaktadır.
EKİM AYI
TÜRKÇE ALANI
60–72 Ay Ekim Ayı Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
Ekim ayında Türkçe alanında çocukların dinleme/izleme, görsel okuma, konuşma ve erken okuryazarlık becerilerinin desteklenmesi amaçlanmaktadır.
Dinleme/ İzleme
TADB.1. Dinleyecekleri / izleyecekleri şiir, hikâye, tekerleme, video, tiyatro, animasyon gibi materyalleri yönetebilme
TADB.1.a. Dinleyecekleri / izleyecekleri materyalleri seçer.
TADB.1.b. Seçilen materyalleri dinler / izler.
TADB.2. Dinledikleri / izledikleri şiir, hikâye, tekerleme, video, tiyatro, animasyon gibi materyaller ile ilgili yeni anlamlar oluşturabilme
TADB.2.a. Dinledikleri / izledikleri materyaller ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
TADB.2.b. Dinledikleri / izledikleri materyaller hakkındaki tahminini söyler.
DİNLEME/İZLEME ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Hikâyeyi Seç, Dinle ve Tahmin Et
Amaç:
Çocukların dinleyecekleri materyali seçmeleri, dikkatle dinlemeleri ve hikâyeyle ilgili tahminlerde bulunmaları.
Materyaller:
3 farklı resimli hikâye kitabı, hikâyelerin kapak görselleri.
Uygulama:
Öğretmen üç farklı hikâye kitabını çocuklara gösterir. Çocuklar kitap kapaklarını inceler ve hangi hikâyeyi dinlemek istediklerini seçerler. En çok tercih edilen hikâye okunur. Hikâye başlamadan önce öğretmen, “Sizce bu hikâyede ne olacak?” diye sorar. Hikâyenin ortasında kısa bir yerde durarak “Bundan sonra ne olabilir?” sorusunu yöneltir. Hikâye tamamlandıktan sonra çocuklardan tahminleri ile hikâyede gerçekleşen olayları karşılaştırmaları istenir.
Değerlendirme Soruları:
1. Hangi hikâyeyi seçtin?
2. Hikâyenin ne hakkında olacağını düşünmüştün?
3. Tahminin gerçekleşti mi?
4. Hikâyede daha önce bildiğin bir şey var mıydı?
Okuma
TAOB.1. Resimli öykü kitabı, dijital içerikler, afiş, broşür gibi görsel okuma materyallerini seçebilme
TAOB.1.a. Görsel okuma materyallerini inceler.
TAOB.1.b. Görsel okuma materyallerini seçer.
OKUMA ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Görsel Okuma Dedektifleri
İlgili öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri
TAOB.1.a. Görsel okuma materyallerini inceler.
TAOB.1.b. Görsel okuma materyallerini seçer.
Amaç:
Çocukların farklı görsel okuma materyallerini incelemeleri ve kendi ilgilerine göre seçim yapmaları.
Materyaller:
Resimli öykü kitapları, afişler, broşürler, sınıf içi görsel kartlar, çocuk dergileri.
Uygulama:
Öğretmen sınıfta küçük bir “Görsel Okuma Köşesi” oluşturur. Masaya kitap, afiş, broşür ve görsel kartlar yerleştirilir. Çocuklar materyalleri serbestçe inceler. Daha sonra her çocuk ilgisini çeken bir materyali seçer. Seçtiği materyalde gördüğü kişi, nesne, renk veya olay hakkında arkadaşlarına kısa bir açıklama yapar. Öğretmen “Bu görsel sana ne anlatıyor?” gibi açık uçlu sorular yöneltir.
Değerlendirme Soruları:
Hangi görseli seçtin?
Görselde neler gördün?
Bu görsel sana ne anlatıyor?
Neden bu materyali seçtin?
Konuşma
TAKB.1. Konuşma sürecini yönetebilme
TAKB.1.a. Konuşacağı konuyu seçer.
TAKB.1.b. Konuşma sırasında dinleyiciler ile göz teması kurar.
TAKB.1.c. İletişim sırasında uygun zamanda söz alır.
TAKB.3. Konuşma sürecinde Türkçeyi doğru kullanabilme
TAKB.3.c. Öğrendiği yeni sözcükleri anlamına uygun kullanır.
TAKB.3.ç. Söylemek istediklerini açık biçimde ifade eder.
KONUŞMA ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Söz Sende
Amaç:
Çocukların grup önünde kendilerini açık biçimde ifade etmeleri, sıralarını beklemeleri ve konuşurken iletişim kurallarını kullanmaları.
Materyaller:
Konuşma kartları: “En sevdiğim oyun”, “Bir arkadaşım”, “Okulda en sevdiğim yer”, “Bugün beni mutlu eden şey”, “En sevdiğim hayvan”.
Uygulama:
Konuşma kartları kapalı olarak bir kutuya yerleştirilir. Her çocuk kutudan bir kart seçer. Karttaki konu hakkında kısa bir süre düşünür. Çocuklar sırayla arkadaşlarının karşısına geçerek seçtikleri konu hakkında konuşurlar. Öğretmen çocuklara konuşurken arkadaşlarına bakmalarını, başkası konuşurken dinlemelerini ve söz sıralarını beklemelerini hatırlatır. Etkinlik sırasında yeni kullanılan sözcükler öğretmen tarafından desteklenir.
Değerlendirme Soruları:
1. Hangi konuda konuştun?
2. Arkadaşın konuşurken ne yaptın?
3. Konuşurken arkadaşlarına baktın mı?
4. Bugün yeni bir kelime kullandın mı?
Erken Okuryazarlık
TAEOB.1. Yazı farkındalığına ilişkin becerileri gösterebilme
TAEOB.1.a. Görsel semboller arasından yazıyı gösterir.
TAEOB.1.b. Günlük yaşamda sık karşılaştığı yazı ve sembolleri tanıyarak ne anlama geldiğini açıklar.
TAEOB.4. Okuma öncesi becerileri kazanabilme
TAEOB.4.a. Uygun okuma şeklini gösterir.
TAEOB.4.b. Kitabın temel unsurlarını açıklar.
TAEOB.5. Yazma öncesi becerileri kazanabilme
TAEOB.5.a. Yazma için uygun oturma pozisyonu alır
ERKEN OKURYAZARLIK ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Yazı ve Sembol Avı
Amaç:
Çocukların yazı ve sembol farkındalıklarını geliştirmek, kitap kullanımını tanımalarını ve yazmaya hazırlık için uygun oturma alışkanlığı kazanmalarını desteklemek.
Materyaller:
Üzerinde yazı ve semboller bulunan kartlar; örneğin “Çıkış”, “Dur”, “WC”, okul logosu, yön işaretleri, resimli öykü kitabı, kâğıt ve kalem.
Uygulama:
Öğretmen sınıfın farklı yerlerine yazı ve sembol kartları yerleştirir. Çocuklar sınıfta dolaşarak kartları bulur ve hangisinin yazı, hangisinin sembol olduğunu söyler. Ardından günlük yaşamda gördükleri sembollerin ne anlama geldiği konuşulur. Daha sonra öğretmen bir resimli öykü kitabı göstererek kapağını, kitabın adını, ön ve arka yüzünü çocuklarla birlikte inceler. Son bölümde çocuklar masalara geçer; öğretmen doğru oturma pozisyonunu gösterir ve çocuklar kısa bir çizgi, şekil veya serbest karalama çalışması yapar.
Değerlendirme Soruları:
1. Hangisi yazıydı, hangisi semboldü?
2. Bu sembol ne anlama geliyor?
3. Kitabın kapağı neresi?
4. Kitabı okurken nasıl tutmalıyız?
5. Yazı çalışması yaparken nasıl oturmalıyız?
MATEMATİK ALANI
60–72 Ay Ekim Ayı Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
Ekim ayında matematik alanında sayma, matematiksel muhakeme, karşılaştırma, örüntü, geometrik şekiller ve zaman kavramlarına yönelik çalışmalar yer almaktadır.
Sayma
MAB.1. Sayıları farklı durumlarda doğru kullanabilme
MAB.1.a. 1 ile 20 arasında ileriye doğru birer ritmik sayar.
MAB.1.c. 1 ile 5 arasında nesne / varlık miktarını saymadan / bir bakışta söyler.
SAYMA ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Say ve Bul
Amaç:
Çocukların ritmik sayma becerilerini desteklemek ve küçük miktarları saymadan fark etmelerini sağlamak.
Materyaller:
1–20 sayı kartları, 1–5 arasında nesne görselleri bulunan kartlar, küçük bloklar veya düğmeler.
Uygulama:
Öğretmen çocuklarla birlikte 1’den 20’ye kadar ritmik sayma çalışması yapar. Daha sonra 1–5 arasında farklı sayıda nesnenin bulunduğu kartları kısa süreli olarak gösterir. Çocuklardan nesneleri tek tek saymadan kaç tane olduğunu söylemeleri istenir. Ardından sayı kartları ile nesne kartları eşleştirilir. Etkinlik sonunda çocuklar sınıftan belirli sayıda nesne bulup getirir; örneğin “4 kalem bul”, “5 blok getir” gibi yönergeler verilir.
Değerlendirme Soruları:
1. 1’den 20’ye kadar sayabilir misin?
2. Bu kartta kaç nesne gördün?
3. Saymadan nasıl fark ettin?
4. 5 tane nesne bulabilir misin?
Matematiksel Muhakeme
MAB.3. Matematikle ilgili durumları yorumlayabilme
MAB.3.a. Matematikle ilgili bir durumu nesne / çizim / sembolle gösterir.
MAB.3.c. Farklı büyüklükte / yönlerde sunulan geometrik şekilleri doğru isimlendirir.
MAB.4. Karşılaştırmaya ve tahmine dayalı çıkarım yapabilme
MAB.4.b. Örüntüyü kuralına uygun olarak devam ettirir.
MAB.4.d. Nesne / olgu / olayları birden fazla özelliğe göre karşılaştırır.
MATEMATİKSEL MUHAKEME ETKİNLİĞİ
Amaç:
Çocukların şekilleri tanımaları, örüntüleri fark etmeleri ve nesneleri birden fazla özelliğe göre karşılaştırmaları.
Materyaller:
Daire, kare ve üçgen şekil kartları; farklı renk ve büyüklükte bloklar; örüntü şeritleri.
Uygulama:
Öğretmen masaya farklı renk, şekil ve büyüklükte materyaller koyar. Önce çocuklardan şekilleri isimlendirmeleri istenir. Daha sonra öğretmen örnek bir örüntü oluşturur: kırmızı daire – mavi kare – kırmızı daire – mavi kare. Çocuklar örüntüyü devam ettirir. Sonraki aşamada nesneler “büyük-küçük”, “aynı şekil-farklı renk”, “aynı renk-farklı şekil” gibi birden fazla özelliğe göre karşılaştırılır. Son olarak çocuklar kendi örüntülerini oluşturur ve arkadaşlarına açıklar.
Değerlendirme Soruları:
1. Bu şeklin adı nedir?
2. Örüntüde sırada hangi şekil gelmeli?
3. Bu iki nesnenin hangi özellikleri aynı?
4. Hangi özellikleri farklı?
5. Kendi örüntünü oluşturabilir misin?
Matematiksel Temsil
MAB.9. Matematikle ilgili temsillerden yararlanabilme
MAB.9.a. Temel geometrik şekilleri isimlendirir.
MAB.9.b. Günün zamanına ilişkin özellikleri söyler.
MATEMATİKSEL TEMSİL ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Günün Zamanı ve Şekiller
Amaç:
Çocukların temel geometrik şekilleri tanımaları ve günün farklı zamanlarına ilişkin özellikleri ifade etmeleri.
Materyaller:
Sabah, öğle, akşam ve geceyi gösteren görsel kartlar; daire, kare ve üçgen kartları; büyük fon kâğıdı.
Uygulama:
Öğretmen çocuklara sabah, öğle, akşam ve gece görsellerini gösterir. Çocuklardan bu zamanlarda neler yaptıklarını anlatmaları istenir. Daha sonra her zaman diliminin altına şekil kartları yerleştirilir. Örneğin sabah için sarı daire “güneş”, gece için beyaz daire “ay” olarak kullanılabilir. Çocuklar seçtikleri zaman dilimini geometrik şekillerle temsil eden küçük bir çalışma hazırlar. Örneğin kare ev, üçgen çatı, daire güneş gibi.
Değerlendirme Soruları:
1. Sabah olduğunda neler yaparsın?
2. Gece olduğunda çevremizde neler değişir?
3. Hangi şekilleri kullandın?
4. Daire, kare ve üçgeni gösterebilir misin?
5. Günün hangi zamanını hazırladın?
FEN ALANI
60–72 Ay Ekim Ayı Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
Ekim ayında fen alanında çocukların çevrelerini gözlemlemeleri, benzerlik ve farklılıkları fark etmeleri, sınıflandırma yapmaları ve günlük yaşamla ilgili bilimsel sorular oluşturmaları desteklenmektedir.
Bilimsel Gözlem
FAB.1. Günlük yaşamında fenle ilgili olaylara / olgulara ve durumlara yönelik bilimsel gözlem yapabilme
FAB.1.a. Çevresinde merak ettiği nesne / olay / olguları odaklanarak gözlemler.
FAB.1.b. Gözlemlediği nesne / olay / olguların betimsel / fiziksel özelliklerini ayrıntılı olarak tanımlar.
FAB.1.f. Çevresindeki canlılara ait ses ve hareketlere ilişkin gözlemlerini betimleyerek ifade eder.
BİLİMSEL GÖZLEM ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Bahçede Küçük Bilim İnsanları
Amaç:
Çocukların çevrelerini dikkatle gözlemlemeleri, gördüklerini ayrıntılı biçimde ifade etmeleri ve canlıların hareket ile ses özelliklerini fark etmeleri.
Materyaller:
Büyüteç, gözlem kartları, kalem, küçük pano veya sert altlık.
Uygulama:
Öğretmen çocukları okul bahçesine çıkarır. Çocuklardan bir ağaç, yaprak, böcek, kuş, taş veya başka bir doğal unsur seçmeleri istenir. Çocuklar seçtikleri nesne ya da canlıyı büyüteçle inceler. Öğretmen “Rengi nasıl?”, “Yüzeyi pürüzlü mü düz mü?”, “Hareket ediyor mu?”, “Ses çıkarıyor mu?” gibi sorularla gözlemi derinleştirir. Çocuklar gördüklerini sözlü olarak anlatır, isterlerse basit bir çizimle kaydeder.
Değerlendirme Soruları:
1. Neyi gözlemledin?Hangi özelliklerini fark ettin?
2. Hareket ediyor muydu?Bir ses duydun mu?En çok hangi ayrıntı dikkatini çekti?
Sınıflandırma
FAB.2. Fene yönelik nesne / olay / olguları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırabilme
FAB.2.a. Nesne / olay / olguların gözlemlenebilir özelliklerini karşılaştırarak söyler.
FAB.2.c. Nesne / olay / olguları benzer özelliklerine göre sınıflandırır.
SINIFLANDIRMA ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Doğadan Topla, Gruplara Ayır
Amaç:
Çocukların nesnelerin benzer ve farklı özelliklerini fark etmeleri ve bu özelliklere göre gruplama yapmaları.
Materyaller:
Yaprak, taş, kozalak, dal parçası gibi güvenli doğal materyaller; üç-dört sepet veya kutu; sınıflandırma kartları.
Uygulama:
Öğretmen önceden hazırladığı doğal materyalleri masaya yerleştirir. Çocuklar materyalleri inceler ve önce hangi özelliklerin farklı olduğunu söyler. Daha sonra materyaller renk, büyüklük, yüzey veya tür gibi gözlemlenebilir özelliklere göre gruplara ayrılır. Öğretmen çocuklardan neden o gruba koyduklarını açıklamalarını ister. Etkinliğin sonunda aynı materyalin farklı bir özelliğe göre yeniden sınıflandırılabileceği gösterilir.
Değerlendirme Soruları:
1. Bu iki nesnenin benzer özelliği nedir?
2. Hangi özellikleri farklı?
3.Bunları hangi özelliğe göre ayırdın?
4. Başka nasıl gruplayabiliriz?
5. Aynı nesne başka bir gruba da girebilir mi?
Bilimsel Sorgulama
FAB.13. Fene yönelik günlük hayatla ilişkili olay, olgu ve / veya durumlara yönelik bilimsel sorgulama yapabilme
FAB.13.a. Günlük yaşamda karşılaştığı nesne / olay / olgulara ilişkin sorular sorar.
BİLİMSEL SORGULAMA ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Merak Kutusu – Neden Böyle Oldu?
Amaç:
Çocukların günlük yaşamda karşılaştıkları olaylara ilişkin merak geliştirmeleri ve soru üretmeleri.
Materyaller:
Kapaklı bir kutu, içine konacak birkaç merak nesnesi: mıknatıs, tüy, taş, sünger, buz parçası görseli, kuru ve ıslak yaprak, küçük el feneri.
Uygulama:
Öğretmen “Merak Kutusu”nu sınıfa getirir ve içinden bir nesne çıkarır. Çocuklardan nesneyle ilgili merak ettikleri şeyleri söylemeleri istenir. Öğretmen cevap vermek yerine çocukları soru üretmeye teşvik eder: “Sence bunu nasıl öğrenebiliriz?”, “Bununla ilgili neyi merak ediyorsun?” Çocukların soruları tahtaya ya da büyük bir kâğıda yazılır. Daha sonra sorulardan biri seçilir ve basit bir gözlem ya da deneme planlanır.
Değerlendirme Soruları:
1. Bu nesneyle ilgili neyi merak ettin?
2. Hangi soruyu sormak istedin?
3. Sence cevabı nasıl bulabiliriz?
4. Gözlem yaparak ne öğrenebiliriz?
5. Yeni bir soru aklına geldi mi?
SOSYAL ALAN
60–72 Ay Ekim Ayı Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
Ekim ayında sosyal alanda zaman, millî bayramlar, yakın çevre, okul dışı öğrenme, çevre duyarlılığı ve mekânsal konum çalışmalarına yer verilmektedir.
Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme
SAB.1. Günlük hayatta karşılaştığı kavram / nesne / yer / toplum / olay / kişilere ilişkin zaman içerisinde değişen ve benzerlik gösteren özellikleri karşılaştırabilme
SAB.1.a. Gece-gündüz, sabah-akşam, dün-bugün gerçekleştirilen günlük yaşam etkinliklerini karşılaştırır.
SAB.1.c. Ülkemizde ve yakın çevresinde kutlanan millî bayramlarda sorumluluk alır.
ZAMANI ALGILAMA VE KRONOLOJİK DÜŞÜNME ETKİNLİĞİ
Amaç:
Çocukların günün farklı zamanlarını ayırt etmeleri, günlük olayları zaman sırasına koymaları ve millî bayram hazırlıklarında sorumluluk almaları.
Materyaller:
Sabah, öğle, akşam ve geceyi gösteren görsel kartlar; günlük rutin kartları; Cumhuriyet Bayramı hazırlık görselleri.
Uygulama:
Öğretmen çocuklara sabah, öğle, akşam ve gece görsellerini gösterir. Ardından “uyanma, kahvaltı, okula gelme, oyun oynama, akşam yemeği, uyuma” gibi günlük yaşam kartları çocuklara dağıtılır. Çocuklardan kartları uygun zaman dilimlerinin altına yerleştirmeleri istenir. Daha sonra “Dün ne yaptık?”, “Bugün ne yapıyoruz?” sorularıyla karşılaştırma yapılır. Ekim ayı bağlamında çocuklara Cumhuriyet Bayramı hazırlığında sınıf süslemesi, bayrak yerleştirme gibi küçük sorumluluklar verilebilir.
Değerlendirme Soruları:
1. Sabah ne yaparsın?
2. Gece olduğunda neler değişir?
3. Dün yaptığımız bir şeyi söyleyebilir misin?
4. Bugün hangi etkinliği yaptık?
5. Cumhuriyet Bayramı hazırlığında hangi görevi üstlendin?
Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma
SAB.4. Yakın çevresindeki yaşantılardan yola çıkarak ülkemizle ilgili merak ettiği konulara yönelik sorular sorabilme
SAB.4.a. Yakın çevresindeki / ülkemizdeki nesne, kişi, yer ve olaylar hakkında merak ettiği konuya yönelik sorular sorar.
SAB.4.c. Türk bayrağı ve İstiklal Marşı ile ilgili sorular sorar.
KANITA DAYALI SORGULAMA VE ARAŞTIRMA ETKİNLİĞİ
Amaç:
Çocukların ülkemizle ilgili merak ettikleri konular hakkında soru oluşturmalarını desteklemek.
Materyaller:
Türk bayrağı, İstiklal Marşı töreni görseli, sınıf panosu, soru kartları.
Uygulama:
Öğretmen sınıfa bir Türk bayrağı getirir ve çocukların incelemesine fırsat verir. “Bayrakla ilgili neyi merak ediyorsunuz?” sorusu yöneltilir. Çocukların soruları öğretmen tarafından büyük bir kâğıda yazılır. Daha sonra İstiklal Marşı törenine ait bir görsel incelenir ve çocuklardan bu görselle ilgili sorular üretmeleri istenir. Etkinliğin amacı çocuklara hazır bilgi vermekten çok, merak ettikleri konulara yönelik soru oluşturmalarını sağlamaktır.
Değerlendirme Soruları:
1. Bayrakla ilgili neyi merak ettin?
2. İstiklal Marşı hakkında hangi soruyu sormak istersin?
3. Bu görselde dikkatini çeken ne oldu?
4. Sorunun cevabını nasıl öğrenebiliriz?
Mekânsal Düşünme
SAB.6. Yakın çevresinde yer alan mekânın coğrafi koşullarını tanımlayabilme
SAB.6.a. Yakın çevresinin çeşitli coğrafi özelliklerini ifade eder.
MEKÂNSAL DÜŞÜNME ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Okulumun Çevresini Tanıyorum
Amaç:
Çocukların okulun yakın çevresindeki doğal ve yapılı çevre özelliklerini fark etmeleri ve bunları sözlü olarak ifade etmeleri.
Materyaller:
Okulun çevresine ait fotoğraflar, büyük fon kâğıdı, yapıştırıcı, kalemler.
Uygulama:
Öğretmen çocuklarla okulun bahçesini ve yakın çevresini konuşur. Daha önce çekilmiş okul çevresi fotoğrafları gösterilir. Çocuklardan “ağaç, yol, bina, park, bahçe” gibi gördükleri özellikleri söylemeleri istenir. Fotoğraflar büyük bir fon kâğıdına yerleştirilir ve çocuklarla birlikte basit bir “Okulumuzun Çevresi” panosu hazırlanır.
Değerlendirme Soruları:
1. Okulumuzun yakınında neler var?
2. Bahçemizde hangi doğal özellikleri görüyorsun?
3. Yol ile bahçe arasında ne fark var?
4. Okulun çevresinde en çok dikkatini çeken yer neresi?
Coğrafi Gözlem ve Saha Çalışması
SAB.8. Coğrafi gözlem ve saha çalışmasını gerçekleştirebilmek için gerekli olan hazırlığı yapabilme
SAB.8.a. Okul dışı öğrenme etkinlikleri kapsamında gidilecek mekân ve yapılacak çalışmalara yönelik görselleri inceler.
SAB.8.b. Okul dışı öğrenme etkinliklerinde kendi güvenliğini ve sağlığını korumak için dikkat edilmesi gereken hususları söyler.
SAB.9. Coğrafi gözlem ve okul dışı planlanan çalışmaları çevreye duyarlı biçimde uygulayabilme
SAB.9.a. Okul dışı öğrenme etkinliğinde takip edilecek sözel / görsel yönergeleri uygular.
SAB.9.b. Okul dışı öğrenme çalışma sahasında çevreyi olumsuz etkileyecek davranışlardan kaçınır.
COĞAFİ GÖZLEM VE SAHA ÇALIŞMASI ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Okul Bahçesi Keşif Gezisi
Amaç:
Çocukların saha çalışması öncesinde hazırlık yapmaları, güvenlik kurallarını fark etmeleri, yönergeleri uygulamaları ve çevreye duyarlı davranmaları.
Materyaller:
Okul bahçesinin fotoğrafı, güvenlik kuralı kartları, gözlem kartı, kalem.
Uygulama:
Etkinlikten önce öğretmen çocuklara okul bahçesinin fotoğrafını gösterir ve nereye gidileceği konuşulur. “Bahçede nelere dikkat etmeliyiz?” sorusu üzerinden güvenlik kuralları belirlenir. Çocuklarla birlikte bahçeye çıkılır. Öğretmen basit yönergeler verir: “Ağacın yanına kadar birlikte yürüyelim”, “Çiçekleri koparmadan inceleyelim”, “Yerde gördüğümüz çöplere dokunmadan öğretmene haber verelim.” Çocuklar çevreyi gözlemler ve gördüklerini sınıfa döndükten sonra anlatır.
Değerlendirme Soruları:
1. Bahçeye çıkmadan önce hangi kuralları konuştuk?
2. Hangi yönergeyi uyguladın?
3. Çevreyi korumak için ne yaptın?
4. Bahçede en çok ne dikkatini çekti?
5. Güvenliğimizi korumak için nelere dikkat etmeliyiz?
Harita
SAB.11. Yakın çevresi ile ilgili olan basit krokiyi / haritayı okuyabilme
SAB.11.c. Kendisi ve nesnelerin yerini yön / konum sözcükleri ile söyler.
HARİTA ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Sınıfımızın Mini Krokisi
Amaç:
Çocukların basit mekânsal ilişkileri fark etmeleri ve nesnelerin yerini yön / konum sözcükleriyle ifade etmeleri.
Materyaller:
Büyük fon kâğıdı, masa-sandalye, kapı, pencere, kitaplık ve oyuncak dolabı görselleri; yapıştırıcı.
Uygulama:
Öğretmen çocuklarla birlikte sınıfı inceler. Sınıftaki temel nesnelerin yerleri konuşulur. Ardından büyük bir kâğıt üzerinde basit bir sınıf krokisi hazırlanır. Çocuklar masa, kapı, pencere ve dolap görsellerini kroki üzerine yerleştirir. Öğretmen “Kitaplık kapının yanında mı?”, “Masa pencerenin önünde mi?”, “Oyuncak dolabı bize yakın mı uzak mı?” gibi sorular yöneltir. Çocuklardan kendi bulundukları yeri de konum sözcükleriyle ifade etmeleri istenir.
Değerlendirme Soruları:
1. Kapı nerede?Kitaplık neyin yanında?
2. Pencere sana yakın mı uzak mı?
3. Masanın önünde ne var?
4. Sınıf krokisinde kendi yerini gösterebilir misin?
HAREKET VE SAĞLIK ALANI
60–72 Ay Ekim Ayı Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
Bu alanda temel hareket becerileri, denge, nesne kontrolü, kişisel alan, fiziksel aktivite, hijyen ve çevre düzenine yönelik çalışmalar bulunmaktadır.
Aktif Yaşam İçin Motor Beceriler
HSAB.1. Farklı çevre ve fiziksel etkinliklerde temel hareket becerilerini sergileyebilme
HSAB.1.a. Yer değiştirme becerilerini koordineli biçimde yapar.
HSAB.1.b. Denge gerektiren hareketlerde beden kontrolünü sağlar.
HSAB.2. Farklı büyüklük ve özellikteki nesneleri kullanabilme
HSAB.2.b. Parmak uçlarıyla nesne kontrolü sağlar.
HSAB.5. Kişisel ve genel alanın farkında olarak hareket edebilme
HSAB.5.a. Başkalarının kişisel alanına girmeden hareket eder.
AKTİF YAŞAM İÇİN MOTOR BECERİLER ETKİNLİKLERİ
Etkinliğin Adı: Denge Parkuru
İlgili öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri
HSAB.1. Farklı çevre ve fiziksel etkinliklerde temel hareket becerilerini sergileyebilme
HSAB.1.a. Yer değiştirme becerilerini koordineli biçimde yapar.
HSAB.1.b. Denge gerektiren hareketlerde beden kontrolünü sağlar.
Amaç:
Çocukların yürüme, sıçrama, yön değiştirme ve denge kurma becerilerini koordineli biçimde kullanmalarını desteklemek.
Materyaller:
Denge çizgisi için renkli bant, minderler, küçük hulahoplar, koniler.
Uygulama:
Öğretmen sınıfta veya okulun uygun bir alanında basit bir hareket parkuru oluşturur. Çocuklar önce bant çizgisi üzerinde kollarını iki yana açarak yürür. Ardından minderlerin üzerinden adım atar, hulahopların içine çift ayakla sıçrar ve konilerin arasından yön değiştirerek ilerler. Çocuklardan parkuru acele etmeden, bedenlerini kontrol ederek tamamlamaları istenir. İlk tur öğretmen rehberliğinde yapılır; sonraki turlarda çocuklar parkuru daha bağımsız tamamlar.
Değerlendirme Soruları:
1. Hangi bölümde dengeni korumak daha zordu?
2. Çizginin üzerinde yürürken kollarını nasıl kullandın?
3. Sıçrarken iki ayağını birlikte kullanabildin mi?
4. Yön değiştirirken bedenini nasıl kontrol ettin?
Nesne Kontrolü Etkinliği
Etkinliğin Adı: Minik Parmaklarla Taşı ve Yerleştir
İlgili öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri
HSAB.2. Farklı büyüklük ve özellikteki nesneleri kullanabilme
HSAB.2.b. Parmak uçlarıyla nesne kontrolü sağlar.
Amaç:
Çocukların küçük nesneleri parmak uçlarıyla kontrollü biçimde tutma, taşıma ve bırakma becerilerini geliştirmek.
Materyaller:
Ponponlar, büyük boncuklar, mandallar, küçük kaplar, maşa veya cımbız benzeri çocuklara uygun araçlar.
Uygulama:
Öğretmen masalara farklı renklerde küçük nesneler ve boş kaplar yerleştirir. Çocuklardan önce nesneleri parmak uçlarıyla alıp uygun kaba taşımaları istenir. Daha sonra mandal ya da çocuk maşası kullanılarak taşıma çalışması yapılır. Çocuklar nesneleri renklerine veya türlerine göre ilgili kaplara yerleştirir. Öğretmen, nesnelerin kontrollü tutulmasına ve düşürmeden taşınmasına rehberlik eder.
Değerlendirme Soruları:
1. Hangi nesneyi taşımak daha kolaydı?
2. Parmaklarını nasıl kullandın?
3. Maşa ile taşımak mı, elinle taşımak mı daha kolaydı?
4. Nesneyi düşürmeden taşımak için ne yaptın?
Kişisel Alan Etkinliği
Etkinliğin Adı: Benim Alanım, Senin Alanın
İlgili öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri
HSAB.5. Kişisel ve genel alanın farkında olarak hareket edebilme
HSAB.5.a. Başkalarının kişisel alanına girmeden hareket eder.
Amaç:
Çocukların hareket ederken kendi beden alanlarını fark etmeleri ve arkadaşlarının kişisel alanına saygı göstermeleri.
Materyaller:
Hulahoplar veya yere çizilecek renkli daireler, müzik.
Uygulama:
Sınıf zeminine çocukların rahatça durabileceği aralıklarla hulahoplar yerleştirilir. Her çocuk bir hulahop içinde durur ve buranın kendi kişisel alanı olduğu açıklanır. Müzik başladığında çocuklar sınıfta serbestçe yürür. Müzik durduğunda herkes boş bir alana veya hulahopa geçer. Çocuklardan yürürken birbirlerine çarpmamaları, koşmamaları ve arkadaşlarının alanına izinsiz girmemeleri istenir. Etkinliğin ilerleyen bölümünde çocuklar kollarını açarak kendi beden alanlarını fark eder ve aralarındaki mesafeyi koruyarak hareket eder.
Değerlendirme Soruları:
1. Kendi alanını nasıl fark ettin?
2. Arkadaşına çarpmamak için ne yaptın?
3. Birinin sana çok yaklaşması nasıl hissettirdi?
4. Hareket ederken arkadaşının alanına saygı göstermek neden önemlidir?
Sağlıklı Yaşam ve Öz Bakım Becerileri
HSAB.7. İç ve dış mekânda fiziksel aktivitelere katılabilme
HSAB.7.b. İç ve dış mekânlarda fiziksel aktivitelere düzenli katılır.
HSAB.8. Temel kişisel hijyen ve bulunduğu ortamın düzeninin farkında olabilme
HSAB.8.a. Kişisel temizliğinin sorumluluğunu alır.
HSAB.8.b. Ortak kullanım alanlarında çevresini düzenli tutma sorumluluğunu üstlenir
Etkinliğin Adı: Sağlıklı Günüm
Amaç:
Çocukların günlük fiziksel etkinliklere katılmalarını, kişisel temizlik alışkanlıklarını fark etmelerini ve kullandıkları ortak alanların düzeninden sorumluluk almalarını desteklemek.
Materyaller:
Hareket kartları, el yıkama görsel sıralama kartları, küçük temizlik bezi, oyuncak sepetleri, sınıf düzenleme görselleri.
Uygulama:
Öğretmen etkinliğe kısa bir hareket oyunu ile başlar. Çocuklar hareket kartlarında gösterilen yürüme, esneme, sıçrama, çömelme ve kolları açıp kapama hareketlerini sırayla yapar. Ardından “Hareket ettikten sonra vücudumuzda neler değişti?” sorusu ile kısa bir sohbet yapılır. Daha sonra çocuklara el yıkama aşamalarını gösteren görsel kartlar karışık olarak verilir. Çocuklardan kartları doğru sıraya koymaları istenir. El yıkama, yüz temizliği, tuvalet sonrası temizlik gibi günlük kişisel bakım davranışları hakkında konuşulur. Etkinliğin son bölümünde çocuklar sınıfı birlikte kontrol eder. Oyuncaklar uygun sepetlere yerleştirilir, masalar düzenlenir ve kullanılan materyaller toplanır. Öğretmen, sınıfın ortak kullanılan bir alan olduğunu ve herkesin düzeninden sorumlu olduğunu vurgular.
Değerlendirme Soruları:
1. Hareket etmek vücudumuza nasıl katkı sağlar?
2. Ellerimizi hangi durumlarda yıkamalıyız?
3. Kendi temizliğimiz için hangi işleri yapabiliriz?
4. Oyuncaklarla oynadıktan sonra ne yapmalıyız?
5. Sınıfımızın düzenli olması için sen hangi görevi yapabilirsin?
SANAT ALANI
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
Ekim ayında sanat çalışmalarında çocukların materyal seçmeleri, materyalleri uygun biçimde kullanmaları, etkinliğe aktif katılmaları ve özgün ürünler oluşturmaları desteklenmektedir.
Sanatsal Uygulama Yapma
SNAB.4. Sanat etkinliği uygulayabilme
SNAB.4.b. Sanat etkinliği için gerekli materyalleri seçer.
SNAB.4.c. Sanat materyallerini amacına uygun biçimde kullanır.
SNAB.4.ç. Sanat etkinliklerine aktif olarak katılır.
SNAB.4.d. Sanat etkinliklerinde özgün ürünler oluşturur.
SANAT UYGULAMA ETKİNLİĞİ
Etkinliğin Adı: Sesi Bul, Müziği Seç
Amaç:
Çocukların farklı sanat materyallerini tanımaları, ihtiyaçlarına uygun materyali seçmeleri, materyalleri amacına uygun kullanmaları ve özgün bir sanat ürünü oluşturmaları.
Materyaller:
Renkli fon kartonları, kuru yapraklar, pastel boya, keçeli kalemler, yapıştırıcı, çocuk makası, renkli kâğıt parçaları, ponpon, ip, artık materyaller.
Uygulama:
Öğretmen masaya farklı sanat materyallerini yerleştirir ve çocuklardan sonbaharı anlatan bir pano hazırlayacaklarını söyler. Çocuklardan önce kullanmak istedikleri materyalleri kendilerinin seçmeleri istenir.Her çocuk seçtiği materyallerle kendi sonbahar çalışmasını oluşturur. İsteyen çocuk yapraklardan ağaç yapabilir, isteyen sonbahar manzarası çizebilir, isteyen farklı materyalleri birleştirerek özgün bir ürün hazırlayabilir. Öğretmen belirli bir örneği aynen yaptırmak yerine çocukların kendi fikirlerini kullanmalarını destekler.Etkinlik sırasında çocukların makası kesme amacıyla, yapıştırıcıyı yapıştırma amacıyla ve diğer materyalleri uygun biçimde kullanmalarına rehberlik edilir. Çalışmalar tamamlandığında çocuklar ürünlerini arkadaşlarına gösterir ve hangi materyalleri neden seçtiklerini anlatırlar.
Değerlendirme Soruları:
1. Hangi materyalleri seçtin?
2. Bu materyalleri neden seçtin?
3. Çalışmanda hangi araçları kullandın?
4. En çok hangi bölümü yapmaktan hoşlandın?
5. Çalışmana kendinden farklı olarak ne ekledin?
6. Arkadaşının çalışmasından farklı olan hangi özelliği var?
MÜZİK ALANI
60–72 Ay Ekim Ayı Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
Ekim ayında müzik alanında dinleme, ses kaynağını ayırt etme ve şarkılara kendi sesiyle eşlik etme çalışmalarına yer verilmektedir.
Müziksel Dinleme
MDB.1. Çeşitli müzik eserlerini dinleyebilme
MDB.1.a. Kendisine sunulan seçenekler arasından dinleyeceği müzik eserini seçer.
MDB.1.b. Müzik eserlerini dinler.
MDB.2. Seslerin kaynağını anlayabilme
MDB.2.a. Sesin kaynağını gösterir.
MDB.2.b. Sesin kaynağını söyler.
MÜZİK ETKİNLİKLERİ
Etkinliğin Adı: Sesi Bul, Müziği Seç
Amaç:
Çocukların farklı müzik eserleri arasından seçim yapmaları, dikkatle dinlemeleri ve duydukları seslerin hangi kaynaktan geldiğini ayırt etmeleri.
Materyaller:
Kısa süreli 3 farklı müzik kaydı, zil, marakas, davul, tef, tahta blok gibi ses çıkaran araçlar, ses kaynaklarını gösteren görsel kartlar.
Uygulama:
Öğretmen çocuklara üç kısa müzik örneği dinletir. Örneğin hareketli bir çocuk şarkısı, sakin bir enstrümantal parça ve ritmik bir müzik kullanılabilir. Çocuklardan hangi müziği tekrar dinlemek istediklerini seçmeleri istenir. Seçilen müzik birlikte dinlenir.Daha sonra öğretmen çocukların göremeyeceği bir yerde sırayla zil, marakas, davul veya tef gibi araçlardan ses çıkarır. Çocuklardan sesin hangi araçtan geldiğini tahmin etmeleri istenir. Tahminden sonra çocuk sesin kaynağını gösterir ve adını söyler.Etkinliğin son bölümünde birkaç çocuk sırayla bir müzik aracını seçip ses çıkarır. Diğer çocuklar gözlerini kapatarak sesin kaynağını bulmaya çalışır.
Değerlendirme Soruları:
1. Hangi müziği dinlemeyi seçtin?
2. Bu müziği neden seçtin?
3. Duyduğun ses hangi araçtan geldi?
4. Sesin kaynağını nasıl anladın?
5. Zil ile davulun sesi birbirinden nasıl farklıydı?
6. En kolay hangi sesi tanıdın?
Müziksel Söyleme
MSB.1. Şarkılara kendi sesiyle eşlik edebilme
MSB.1.a. Nefesini doğru kullanma çalışmaları yapar.
MSB.1.c. Yaşına ve gelişim düzeyine uygun şarkıyı temposuna uyum sağlayarak söyler.
Etkinliğin Adı: Sesi Bul, Müziği Seç
Amaç:
Çocukların farklı müzik eserleri arasından seçim yapmaları, dikkatle dinlemeleri ve duydukları seslerin hangi kaynaktan geldiğini ayırt etmeleri.
Materyaller:
Kısa süreli 3 farklı müzik kaydı, zil, marakas, davul, tef, tahta blok gibi ses çıkaran araçlar, ses kaynaklarını gösteren görsel kartlar.
Uygulama:
Öğretmen çocuklara üç kısa müzik örneği dinletir. Örneğin hareketli bir çocuk şarkısı, sakin bir enstrümantal parça ve ritmik bir müzik kullanılabilir. Çocuklardan hangi müziği tekrar dinlemek istediklerini seçmeleri istenir. Seçilen müzik birlikte dinlenir.Daha sonra öğretmen çocukların göremeyeceği bir yerde sırayla zil, marakas, davul veya tef gibi araçlardan ses çıkarır. Çocuklardan sesin hangi araçtan geldiğini tahmin etmeleri istenir. Tahminden sonra çocuk sesin kaynağını gösterir ve adını söyler.Etkinliğin son bölümünde birkaç çocuk sırayla bir müzik aracını seçip ses çıkarır. Diğer çocuklar gözlerini kapatarak sesin kaynağını bulmaya çalışır.
Değerlendirme Soruları:
1. Hangi müziği dinlemeyi seçtin?
2. Bu müziği neden seçtin?
3. Duyduğun ses hangi araçtan geldi?
4. Sesin kaynağını nasıl anladın?
5. Zil ile davulun sesi birbirinden nasıl farklıydı?
6. En kolay hangi sesi tanıdın?
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
Eğilimler
Benlik Eğilimleri
E1.1. Merak
E1.2. Bağımsızlık
Sosyal Eğilimler
E2.4. Güven
E2.5. Oyunseverlik
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB2.1. İletişim
SDB3.1. Uyum
Değerler
D3. Çalışkanlık — D3.4. Çalışmalarda aktif rol almak
D4. Dostluk — D4.2. Arkadaşları ile etkili iletişim kurmak
D9. Merhamet — D9.3. İnsanı ve doğayı sevmek
D14. Saygı — D14.1. Nezaketli olmak
D16. Sorumluluk — D16.1. Kendine karşı görevlerini yerine getirmek
D18. Temizlik — D18.1. Kişisel temizlik ve bakımına önem vermek
D18. Temizlik — D18.2. Yaşadığı ortamın temizliğine dikkat etmek
D19. Vatanseverlik — D19.1. Millî bilinç sahibi olmak
Okuryazarlık Becerileri
OB4. Görsel Okuryazarlık
OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı
Kavramlar
Renk: Kırmızı, Beyaz, Turuncu, Kahverengi
Geometrik Şekil: Daire, Kare, Üçgen
Sayı / Sayma: 1–20 Arası Sayılar
Zaman: Sabah-Akşam, Gece-Gündüz, Dün-Bugün-Yarın
Yön / Mekânda Konum: Önünde-Arkasında, Yanında, Yakın-Uzak
Duyu: Sesli-Sessiz
Duygu: Mutlu, Üzgün, Kızgın
Zıt: Islak-Kuru, Kirli-Temiz
ETKİNLİKLER
ETKİNLİK 1: Değerler; uygun olan ve uygun olmayan davranışlar
Etkinlik İndir